Abdullah Akan
Yemen Cephesi Gazisi
Kimliği
1896, Rumeli – 3 Temmuz 1969, Mesudiye
Mehmet Ali oğlu
Yemen'de İngilizlere karşı savaşırken şarapnel parçalarıyla alnından ve göğsünden yaralandı. Düşman askerleri onu ölü sanıp bir sipere yuvarladı. Saatlerce baygın kaldıktan sonra silahını baston gibi kullanarak yürüdü ve bir akarsuya ulaştı; suda bulduğu bir balığı çiğ yiyerek güç topladı, bir köye vardı, oradan sahra hastanesine götürülüp aylarca tedavi edildi. 1934'te soyadını seçerken onu kurtaran akarsuya vefasını "AKAN" diyerek ödedi.
Kimdir?
Biyografik Özet
Abdullah Akan, 1896 yılında Rumeli'de doğdu. Osmanlı'nın son büyük savaşına çağrıldığı yıllarda, binlerce Anadolu ve Rumeli evladı gibi o da cepheye sevk edildi. Abdullah'ın kaderi onu imparatorluğun en uzak ve en zorlu cephelerinden birine götürdü: Yemen. Burada, kavurucu çöl sıcağında, İngiliz kuvvetlerine karşı savaştı.
Birliği İngiliz askerlerinin saldırısına uğradı; savunma saatlerce sürdü. Uzaktan atılan bir top mermisinin parçaları alnına ve göğsüne isabet etti ve Abdullah can acısıyla yere yığıldı. Silah sesleri kesildiğinde birliğin içine sızan düşman askerlerinden biri onu ölü sanıp yanındaki sipere yuvarladı. Abdullah saatlerce o çukurda baygın kaldı. Sonunda dizlerinin üzerine doğruldu, silahını baston gibi kullanarak ayağa kalktı ve yürüdü. Yürüdü, yürüdü; ileride bir akarsu gördü.
O akarsu Abdullah'ın hayatını kurtardı. Elini yüzünü yıkayıp kendine geldi. Suda yan yatmış, ölmek üzere olan bir balık gördü; kasaturasıyla temizleyip çiğ çiğ yedi, saatlerdir ağzına bir lokma girmemişti. Silahına dayanarak yeniden yola koyuldu ve dinlene dinlene saatlerce yürüyüp bir köye ulaştı. Köylüler yaralarını temizleyip karnını doyurdu, sabah en yakın Türk birliğine haber gönderdi; gelen iki asker onu sahra hastanesine götürdü. Abdullah orada aylarca tedavi gördü ve iyileşti.
"Akan su hayatımı kurtardı. Soyadım da ondan olsun."
1934'te Soyadı Kanunu çıkarıldığı zaman her vatandaş bir soyadı seçmek zorundaydı. Abdullah tereddüt etmedi. Yemen çöllerinde, yaralı ve çaresiz hâlinde ona hayat veren o dereyi, o akan suyu unutmamıştı. Soyadını AKAN olarak tescil ettirdi. Bu isim ne tesadüfi bir seçimdi ne de sıradan bir tercih -- bir gazinin, hayatını borçlu olduğu suya ödediği vefa borcuydu.
Sahra hastanesinde aylarca tedavi gören Abdullah iyileşti. Savaş onu yaraladığında genç bir askerdi; Mesudiye'ye döndüğünde ise hayatın değerini bilen, suya ve toprağa borcunu bilen bir adam olmuştu.
Abdullah Akan, 3 Temmuz 1969'da Mesudiye'de 73 yaşında vefat etti. Bedeni toprağa kavuştu, ama hikâyesi -- bir derenin kıyısında başlayan ve bir soyadına dönüşen o hayatta kalış hikâyesi -- nesiller boyu anlatılmaya devam etti. Mesudiye'nin en anlam yüklü soyadı hikâyelerinden biri olarak hafızalarda yaşıyor.
Temel Bilgiler
Önemli Noktalar
Doğum
1896, Rumeli
Vefat
3 Temmuz 1969, Mesudiye
Babası
Mehmet Ali
Cephesi
Yemen (İngilizlere karşı)
Yaralanma
Şarapnel — alnı ve göğsü
Soyadının Kökeni
Hayatını kurtaran akan su, 1934
Soyadı Hikâyesi
Yemen'de yaralı hâlde yürüyerek ulaştığı akarsu hayatını kurtardı. 1934 Soyadı Kanunu'nda bu suya vefasını AKAN soyadıyla ödedi.
Kaynaklar
Detaylı Bilgi
Tam hikâyeler ve bağlam için aşağıdaki sayfalara bakın